รู้หรือไม่ ? Bio

ที่มา http://img.kapook.com/image/health/chromosome.jpg

1.สัญลักษณ์ในทางพันธุศาสตร์ไม่ได้มีการกำหนดแบบตายตัว สัญลักษณ์ที่ใช้แทนยีนอาจเขียนได้หลายแบบ เขียนด้วยอักษรภาษาอังกฤษตัวเอน เช่น T แทนยีนต้นสูง และนิยมใช้อักษรภาษาอังกฤษตัวเดียวกัน เช่น ตัวพิมพ์ใหญ่ คือ T แทนยีนเด่น และตัวพิมพ์เล็ก คือ t แทนยีนด้อย หรือใช้เครื่องหมายแทนสัญลักษณ์ เช่น + และ –

นอกจาการใช้ลักษณะเด่นในการกำหนดตัวอักษรแทนลักษณะของยีน เช่น ลักษณะฝักสีเขียวใช้ G และลักษณะฝักสีเหลืองใช้ g อาจใช้ลักษณะด้อยเป็นตัวกำหนดก็ได้ เช่น ลักษณะฝักสีเขียวใช้ Y และลักษณะฝักสีเหลืองใช้

2.กฎของความน่าจะเป็น มี 2 ข้อ คือ

1. กฎการคูณ ใช้กับเหตุการณ์ต่างๆ ที่สามารถเกิดขึ้นได้พร้อมกัน เหตุการณ์ใดๆที่ต่างเป็นอิสระต่อกัน โอกาสที่เหตุการณ์เหล่านั้นจะเกิดขึ้นได้พร้อมกันมีค่าเท่ากับผลคูณของโอกาสที่จะเกิดขึ้นแต่ละเหตุการณ์ เช่น

เมล็ดกลมมีโอกาสปรากฏ ¾

เมล็ดขรุขระมีโอกาสปรากฏ ¼

เมล็ดสีเหลืองมีโอกาสปรากฏ ¾

เมล็ดสีเขียวมีโอกาสปรากฏ ¼

ดังนั้นโอกาสที่จะเกิด

เมล็ดกลม-สีเหลือง = ¾ × ¾ = 9/16

เมล็ดกลม-สีเขียว = ¾ × ¼ = 3/16

เมล็ดขรุขระ-สีเหลือง = ¼ × ¾ = 3/16

เมล็ดขรุขระ-สีเขียว = ¼ × ¼ = 1/16

2. กฎการบวก ใช้กับเหตุการณ์ต่างๆที่ไม่สามารถเกืดขึ้นได้พร้อมกัน ความน่าจะเป็นของการเกิดเหตุการณ์ใดเหตุการณ์หนึ่งหรือเหตุการณ์ที่สองจะเท่ากับความน่าจะเป็นของการเกิดเหตุการณ์ที่หนึ่งบวกด้วยความน่าจะเป็นของการเกิดเหตุการณ์ที่สอง เช่น ในการโยนเหรียญ 1 เหรียญ โอกาสที่จะออกหัวเท่ากับ ½ โอกาสที่จะออกก้อยเท่ากับ ½ ดังนั้น โอกาสที่โยนเหรียญครั้งหนึ่งแล้วจะออกหัวหรือก้อยมีค่าเท่ากับ ½ + 1/2

= 1

3.การเข้าคู่กันของยีนที่เป็นแอนลีลกัน

สามารถเกิดได้อย่างอิสระขณะเกิดการปฏิสนธิ

รูปแบบของจีโนไทป์ที่เกิดขึ้น สามารถหาได้โดยใช้

ตารางพันเนตต์ (Punett square ) ซึ่งเรียกชื่อตารางตาม

ชื่อคนแรกที่ใช้วิธีนี้ คือ รีจินัลด์ ซี พันเนตต์ (Reginald C. Punnett)

ที่มา http://www.atom.rmutphysics.com/charud/oldnews/0/284/3/bio/3-Genetic/3-Genetic_files/slide0062_image088.jpg

สเปิร์ม เซลล์ไข่	R	r
R	RR	Rr
r	Rr	rr

4.การผสมกลับหรือแบคครอส (backcross) เป็นการผสมพันธุ์โดยนำลูกผสมไปผสมพันธุ์กับพ่อพันธุ์หรือแม่พันธุ์ การผสมกับมีประโยชน์ในการปรับปรุงพันธุ์พืชหรือสัตว์เพื่อให้ได้ลูกผสมมีลักษณะดีตามที่ต้องการ

5.การเขียนจีโนไทป์ของยีนที่เป็นลักษณะทางพันธุกรรม ที่เป็นส่วนขยายของพันธุศาสตร์ เมนเดลจะนิยม

เขียนสัญลักษณ์ของยีนโดยใช้อักษรภาษาอังกฤษตัวพิมพ์ใหญ่เอนที่มีสัญลักษณ์หรือเครื่องหมายปรากฏอยู่ข้างบน เช่น RR ดอกสีแดง R'R' ดอกสีขาว RR' ดอกสีชมพู หรือ สัญลักษณ์หรือเครื่องหมายปรากฏอยู่ข้างล่าง

เช่น r₁ r₂ r₃ เป็นยีนที่ควบคุมให้เมล็ดข้าวสาลีมีสีขาว

6.หมู่เลือดในคนมีไม่ต่ำกว่า 14 ระบบ เช่น ABO MN Rh และ Xg เป็นต้น โดยหมู่เลือดระบบ ABO มียีนควบคุม 3 แอลลีล